Tuairisc ar an Ghaeilge sa Chóras Oideachais i bPoblacht na hÉireann -  2017

Tuairisc ar an Ghaeilge sa Chóras Oideachais i bPoblacht na hÉireann -  2017

Sa tuairisc seo ar an Ghaeilge sa chórasoideachais i bPoblacht na hÉireann, amharcann Gael Linn ar na curaclaim, ar nasonrúcháin, ar an chóras scrúdúcháin, ar an chóras oiliúna do mhúinteoirí agusar phátrúnacht scoileanna. Cuirtear i láthair liosta láidreachtaí agusdeiseanna, mar aon le laigí agus bagairtí. Déantar conclúidí agus moltaí ag andeireadh maidir le céimeanna ba chóir a ghlacadh le riocht na Gaeilge sa chórasoideachais a fheabhsú, rud a bhfuil géarghá leis má tá an teanga le teacht slánagus le bheith neartaithe mar theanga phobail.

Seo thíos napríomh-mholtaí a eascraíonn ón pháipéar seo;

Bunscoileanna – Ba chóir:

Tacú leis an tumoideachas/le páirt-tumadh i mbunscoileanna sa Ghaeltacht agus ar fud na tíre
Feachtas ardú feasachta a eagrú faoi bhuntáistí an dátheangachais agus an ilteangachais dírithe ar thuismitheoirí le tacú le bunú scoileanna lán-Ghaeilge agus le tacú le tuismitheoirí sa Ghaeltacht
Tuilleadh scoileanna lán-Ghaeilge a bhunú
Tacú le scoileanna Béarla úsáid na Gaeilge a fheabhsú mar ábhar agus mar theanga i réimsí eile den churaclam

Iar-bhunscoileanna – Bachóir:

Na moltaí le sonrúchán ar leith a dhéanamh don Ghaeilge mar T1 san Ardteistiméireacht a chur i bhfeidhm
Caighdeán Gaeilge na múinteoirí a ardú
A chinntiú go bhfuil go leor múinteoirí iar-bhunscoile le hardchaighdeán Gaeilge ar fáil le hábhair uile an churaclaim a mhúineadh trí Ghaeilge.

Institiúidí Tríú Leibhéal – Bachóir:

Sainoiliúint a chur ar fáil do mhúinteoirí nua agus do mhúinteoirí fad-bhunaithe bunscoile i modhanna múinteoireachta na Gaeilge
Sainoiliúint a chur ar fáil do mhúinteoirí nua agus do mhúinteoirí fad-bhunaithe Gaeilge in iarbhunscoileanna Gaeilge a bhíonn ag múineadh ranganna ina bhfuil leibhéil éagsúla Ghaeilge ag na daltaí (cainteoirí dúchais, páistí a bhfuil idir Ghaeilge agus Bhéarla sa bhaile acu, páistí a labhraíonn Béarla amháin sa bhaile, páistí nach labhraíonn ceachtar acu Gaeilge ná Béarla sa bhaile)
Cúrsaí tríú leibhéal trí Ghaeilge a bhunú sna coláistí oideachais agus sna hollscoileanna le hoiliúint tosaigh múinteoirí bunscoile agus iarbhunscoile a chur ar fáil. Tá tairiscintí á lorg ag an ROS faoi láthair.
Tacaíocht a thabhairt do mhúinteoirí agus d’fhoghlaimeoirí araon trí oiliúint, acmhainní agus modhanna múinteoireachta den scoth a chur ar fáil.

Eile – Ba chóir:

An Polasaí don Oideachas Gaeltachta 2017-2022 a chur i bhfeidhm ina iomlán
An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010-2030 a chur i bhfeidhm – creidtear go forleathan nach bhfuil dul chun cinn go leor déanta go dtí seo.

Is léir go bhfuil fadhbanna ann ag naleibhéil éagsúla i múineadh na Gaeilge; ó na scoláirí atá ag dul isteach snacoláistí oideachais agus sna hollscoileanna le dul leis an mhúinteoireachtbhunscoile agus iar-bhunscoile, go dtí na múinteoirí atá ag teacht amach ó nahinstitiúidí sin le dul isteach sna scoileanna Gaeltachta, Lán-Ghaeilge, agussna scoileanna ina bhfuil an Béarla mar mheán. Is fáinne fí iad na fadhbanna seo.Ón taighde uile agus ó na polasaithe a shíolraigh ón taighde, is léir go bhfuilan t-eolas ann faoin bhealach chun an fáinne a bhriseadh. Ní bhrisfear anfáinne fí seo go dtí go mbeidh an toil, an tacaíocht, agus an t-airgead annleis an Ghaeilge a chur chun cinn mar is ceart sa chóras oideachais.

Breis Eolais: Gael Linn – eolas@gael-linn.ie nó +353 1 6751200 www.gael-linn.ie

Is í príomhaidhm Gael Linn ná anGhaeilge agus a hoidhreacht a chothú agus a chur chun cinn ar fud na hÉireann iréimsí polasaí agus pobail, mar theanga bheo agus mar spreagadh féiniúlachta.Cuimsíonn gníomhchlár Gael Linn trí phríomhréimse; an réimse oideachais,gníomhaíochtaí chun tácú le húsáid na Gaeilge agus réimse gnó na heagraíochta.
Tá Gael Linn ar cheann den sé cheanneagraíocht atá aitheanta agus urraitheag Foras na Gaeilge san earnáil dheonach. Sa chomhthéacs sin, is iad namór-réimsí oibre ná: Oideachas in Earnáil an Bhéarla agus d’Aosaigh, agusDeiseanna Úsáide do Dhaltaí Scoile. 

http://www.gael-linn.ie/uploads/documents/Tuairisc%20ar%20an%20Ghaeilge%20sa%20Ch%C3%B3ras%20Oideachais%20i%20bPnah%C3%89%20Samhain%202017.pdf